Over Theater Zuidplein

Geschiedenis Theater Zuidplein

Theater Zuidplein is in 1954 gebouwd op Rotterdam-Zuid. Direct na de bouw stond het theater van architect Van Ravensteijn, die ook Diergaarde Blijdorp ontwierp, aan het eind van de Pleinweg prominent te schitteren. Ons theater was omgeven door groene weilanden én stond tegenover het Brabants Dorp. Een noodcomplex (1941-1967) met 525 woningen in straten met allemaal Noord-Brabantse plaatsnamen, dat was gebouwd voor de opvang van Rotterdammers die in de oorlog hun woning verloren.

In de beginjaren van zijn bestaan trok ons theater, toen nog onder de naam de "Groote Schouwburg" - refererend aan de verdwenen schouwburg in het centrum van Rotterdam, wel 100.000 bezoekers uit Rotterdam, de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden en de regio Dordrecht. Het was een echt streektheater waar alle grote namen van het Nederlandse toneel en uit de muziek- en cabaretwereld hun voorstellingen gaven. In 1978 kregen we, na een grote verbouwing waardoor het theater de functie van regiotheater nog beter kon vervullen, onze huidige naam "Theater Zuidplein".

De haven van Rotterdam ontwikkelde zich in die jaren zeer snel. Er was volop werk, vooral vuil werk. Bij de autochtone bevolking was voor die functies te weinig belangstelling, vandaar dat er gastarbeiders werden aangetrokken. Eerst uit Portugal, Italië, later ook uit Turkije, Marokko, Suriname, Antillen en Kaapverdië. Deze gastarbeiders moesten uiteraard ook gehuisvest worden. Zij ontvingen vaak een laag loon en betrokken daardoor goedkope, oude huurwoningen. Door de toegenomen welvaart groeide de bevolkingsomvang van Rotterdam snel, maar ook de behoefte om een mooie toekomst op te bouwen met het eigen gezin. Omliggende steden bouwden diverse nieuwe wijken en later ook nieuwe theaters. Vele Rotterdammers trokken daar naar toe. Soms verhuisden ze ook, omdat ze zich minder thuis voelden in hun buurt en stad door de komst van de vele nieuwe Rotterdammers. In de huizen die deze vertrekkende Rotterdammers achterlieten, kwamen weer nieuwe gastarbeiders te wonen. In ons theater werden de plaatsen van de autochtone bevolking echter niet ingevuld door de gastarbeiders. Rotterdam veranderde in de afgelopen decennia enorm van kleur, maar de theaterbezoekers op Zuid nog niet. De bezoekersaantallen in Theater Zuidplein liepen in die jaren dan ook structureel terug.

Eind jaren negentig van de vorig eeuw gaf de gemeente Rotterdam ons de opdracht om ook theatervoorstellingen en concerten te programmeren voor de nieuwe Rotterdammers. Na een aantal jaren pionieren zijn we in staat ons het theater voor alle Rotterdammers met een kleinere beurs te noemen. Het is diepgeworteld in de Rotterdamse samenleving en vooral op Rotterdam-Zuid.

Theater Zuidplein NU

Wij zijn het bruisende en kleurrijke theater vooral voor Rotterdammers met een wat kleinere beurs. En daarvan wonen er flink wat in Rotterdam: circa 70% van alle Rotterdammers behoort tot die categorie. In Theater Zuidplein staat de klant altijd centraal, vandaar onze slogan:

“Jij eerste rij!”.                                                                                                                                                                                                                 

Ons theaterprogramma, de prijs van onze toegangskaartjes en ons hoge serviceniveau zijn daarom afgestemd op deze groep Rotterdammers met de meest uiteenlopende culturele achtergronden die af en toe naar het theater gaan.

Veel van onze voorstellingen gaan over onderwerpen die op dit moment spelen in de samenleving. In Theater Zuidplein reageert het publiek veelal direct op datgene wat op het podium te zien is en dat levert een heerlijke levendige sfeer op. Er is een zeer breed aanbod van voorstellingen in ons theater te zien: cabaret, dans, toneel, theaterconcerten, jeugdtheater, jongerentheater, middagtheater voor ouderen, festivals en voorstellingen van gastprogrammeurs.

En bij een bezoek aan Theater Zuidplein gebeurt er meer! Wij zorgen namelijk bij het overgrote deel van onze voorstellingen voor aanvullende entertainment. Dat gebeurt in ons theatercafé en/of in onze foyers. Denk daarbij aan een verrassende ontvangst van publiek door acteurs of musici tot een swingende pre- of afterparty met live muziek of een DJ, maar natuurlijk ook lekkere hapjes en drankjes uit diverse landen en/of meet & greets met artiesten.  En bij jeugd- en jongerenvoorstellingen zijn er altijd educatieve activiteiten rondom voorstellingen.
Wij willen echt diep verankerd zijn in de Rotterdamse samenleving. Daarom doen we meer dan theatervoorstellingen aanbieden alleen.

We hanteren ook de navolgende maatschappelijke waarden:

1) We voelen ons verantwoordelijk voor de scholingskansen voor en talentontwikkeling van jongeren in Rotterdam.
In de praktijk bekent dit dat wij gemiddeld 50-70 studenten per jaar (alle opleidingsniveaus) voor een aantal weken/maanden in ons bedrijf opnemen om werkervaring op te doen. Wij behoren tot de grootste leerwerkbedrijven op Rotterdam-Zuid. Ook is Theater Zuidplein partner in JINC, een door de gemeente Rotterdam mede gesubsidieerd traject waarbij kinderen in groep 7 en 8 van de basisschool en de eerste klassen van het vmbo ‘Bliksemstages’ doen in Theater Zuidplein om op die manier zicht te krijgen op branches en functies in het bedrijfsleven. Daarnaast doet Theater Zuidplein mee aan het JINC-project “Sollicitatietraining” waarbij jongeren op school oefenen in het solliciteren met bedrijfsprofessionals.
Last but not least: wij hebben een eigen theaterproductie “Het Rotterdams Open Podium” waarin wij op zoek zijn naar nieuw theatertalent en ze ook begeleiden op hun carrièrepad (zie ook www.rotterdamsopenpodium.nl).

2) We bemoeien ons gevraagd en ongevraagd met kunst, cultuur en samenleving in het Hart van Zuid.
Dit doen wij door advisering van (deel)gemeente(n) en daaraan gerelateerde instellingen en bedrijven op het gebied van gebiedsontwikkeling, veiligheid én als culturele aanjager. Dit betekent bijvoorbeeld dat wij stakeholder zijn in het Hart van Zuid. Dit is het herontwikkelingsgebied van de gemeente Rotterdam tussen Ahoy, Theater Zuidplein, Winkelcentrum Zuidplein, ROC Zadkine-Zuid en de bedrijven in het Motorstraatgebied. In die hoedanigheid delen wij onze expertise over de bezoekers van het gebied met andere (en toekomstige) partners in het gebied. Maar ook nodigen wij onze buren (zowel particulieren als bedrijfsleven), in het kader van het vergroten van het gevoel van veiligheid, regelmatig uit bij evenementen. En wij voeren in samenwerking met de Roteb zelf ook de campagne “schoon, heel en veilig” uit in de directe omgeving van het theater. Wij hebben een “Uitzwaaiservice” voor theaterpubliek dat bang is om na afloop van evenementen alleen naar de auto of bus op het Zuidplein te lopen. Theater Zuidplein voelt zich vanuit zijn overtuiging “De maatschappij dat ben jij” mede verantwoordelijk voor de realisatie van de toekomstplannen van het Hart van Zuid. Dit laatste betekent dat Theater Zuidplein er voor wil zorgen dat bezoekers, gebruikers, bewoners in het gebied regelmatig verrast zullen gaan worden als compensatie voor mogelijke overlast tijdens de herontwikkelingsperiode die overigens vele jaren  in beslag zal nemen. Binnen het nieuwe Hart van Zuid is ook een nieuw kunstenpand voorzien, waarin Theater Zuidplein en een grote vestiging van de Bibliotheek gevestigd gaan worden. Wanneer dit nieuwe kunstenplan gerealiseerd wordt is op dit moment nog niet bekend.

3) Wij leveren een positieve bijdrage aan de citymarketing van Rotterdam;
Wij worden regelmatig in binnen- en buitenland gevraagd onze expertise over diversiteitsbeleid en veranderingsmanagement te delen op vakcongressen en in toenemende mate met instellingen/bedrijfsleven. Dit bevestigt “de handen uit de mouwen” mentaliteit van de stad Rotterdam, en ook die van een stad die van oudsher weet te anticiperen op een veranderende wereld om haar heen. Maar ook vernieuwende en toonaangevende producties en nieuwe theatergenres die de afgelopen jaren in ons theater zijn geboren en getogen, gaan voorzichtig aan steeds meer op tournee langs andere steden in Nederland. Voor deze producties geldt:  “Made in Theater Zuidplein - Rotterdam”. 

4) We zijn een praktisch voorbeeld voor onze bezoekers als het gaat om het reduceren van onze C02-uitstoot.
Dit houdt in dat wij, waar mogelijk in ons huidige pand dat dateert uit 1954, maatregelen nemen om onze CO2-uitstoot te verminderen (variërend van energiezuinige trafo’s installeren tot het dagelijks uitzetten van stand-by knopjes) en dit kenbaar maken aan onze bezoekers.

Landelijk toonaangevend en innoverend beleid van Theater Zuidplein

Wij zijn een ambitieus theater dat er voor kiest om vooral voorstellingen te programmeren over onderwerpen die momenteel spelen in de samenleving, voor bezoekers die veelal niet gewend zijn regelmatig naar het theater te gaan. De afgelopen jaren waren we erg succesvol en trokken vele nieuwe bezoekers als gevolg van vernieuwend beleid waarbij we de klant centraal stelden. Daarom is ons imago onder publiek, vakgenoten, bedrijfsleven en subsidiënten flink verbeterd.

We staan onder vakgenoten in Nederland en in Europa, bij (gemeentelijke) overheden bekend als toonaangevend en vernieuwend op het gebied van “innovatief diversiteitbeleid”. We weten met een vernieuwende programmering en marketing èn een uitgekiend personeelbeleid nieuwe doelgroepen naar ons theater te halen. Ons publiek bestaat voor 50% uit jongeren (mix van culturele achtergronden), voor 25% uit volwassen Rotterdammers met een meervoudige culturele achtergrond (Nederlands gecombineerd met o.a. Turks, Marokkaans, Surinaams, Antilliaans, Kaapverdiaans, Chinees e.d.) en voor 25% uit volwassen Rotterdammers met alleen een Nederlandse culturele achtergrond.  Ons publiek, dat voor circa 50% uit Rotterdam komt en circa 50% uit het Rijnmondgebied, kenmerkt ons theater als gastvrij, bruisend, creatief, jong en “van alle Rotterdammers”. Wij ontvingen voor ons innovatieve beleid al in 2008 de Koploperstop uit handen van Minister Plasterk. We worden regelmatig als spreker gevraagd op nationale en Europese congressen om onze expertise op dit gebied met anderen te delen.

Ons huisgezelschap: het RWT

We werken nauw samen met het RWT (Rotterdams Wijktheater). Dit professionele theatergezelschap maakt sinds 1992 voorstellingen voor en door inwoners van Rotterdamse wijken. Zij hebben de doelstelling nieuwe publieksgroepen voor theater te interesseren (www.rotterdamswijktheater.nl). Dit sluit naadloos aan bij onze doelstellingen. Eén januari 2008 werd onze samenwerking omgezet in een nog nauwere band: het RWT werd het huisgezelschap van Theater Zuidplein. Dit houdt in dat gezamenlijk elke 2 jaar een grote zaalproductie exclusief voor Theater Zuidplein geproduceerd wordt en dat de kleine zaalproducties van het RWT allemaal ook in Theater Zuidplein te zien zijn. Dit leidt tot een wederzijdse kruisbestuiving van nieuwe publieksgroepen. Maar ook vindt het driejaarlijkse en toonaangevende International Community Art Festival, een initiatief van het RWT, in ons theater plaats.

Kengetallen 2011 en gebied Theater Zuidplein

Wij beschikken over twee theaterzalen (585  bezoekers en 166 bezoekers) en een theatercafé met een klein podium. In 2011 organiseerden wij 465 evenementen, waaronder 314 voorstellingen, 71 voornamelijk educatieve randactiviteiten en 80 overige culturele en commerciële evenementen. Hier kwamen in 2011 82.558  bezoekers op af. De gemiddelde zaalbezetting was 70,3%. Maar liefst 53 studenten liepen dat jaar stage in ons leer/werkbedrijf of studeerden af. Wij behoren daarmee tot de grotere leer/werkbedrijven in Rotterdam.

Enkele kengetallen over de omgeving waarin wij gevestigd zijn: het Zuidplein

Wij zijn al sinds 1954 gevestigd op het Zuidplein, in het zogenaamde Hart van Zuid. Dat is tegenwoordig met 33 miljoen overstappers per jaar één van de drukste pleinen/openbaarvervoersknooppunten in Nederland. In het Hart van Zuid is tevens gevestigd het grootste overdekte winkelcentrum van Nederland, Winkelcentrum Zuidplein, dat door 12 miljoen bezoekers op jaarbasis wordt bezocht. Wij liggen 300 meter verwijderd van een van de grootste evenementencomplexen van Nederland: Ahoy met 2,5 miljoen bezoekers per jaar. En op 400 meter van ons is een van de grootste mbo-locaties van Rotterdam gevestigd: ROC Zadkine locatie Zuid. Op 300 meter van ons ligt ook een groot regionaal ziekenhuis: het Ikazia ziekenhuis. Kortom: een zeer dynamische maar ook een behoorlijk onoverzichtelijke en chaotische stedelijke omgeving.

De gemeenteraad van Rotterdam heeft daarom in 2011 besloten het Hart van Zuid te  gaan herontwikkelen. Met het nieuwe Hart van Zuid wil de gemeente Rotterdam een centrumgebied creëren waar Rotterdammers graag wonen, werken, ondernemen en ontspannen; een ontmoetingsplek voor bewoners, ondernemers en bezoekers in het enige stadsdeel van Nederland waar de bevolking nog verjongt.  De gemeente kan dit niet alleen financieren, daarom gaan ze een publiek private samenwerking aan (PPS). In een PPS werken overheid en marktpartijen samen om een gebied te ontwikkelen. De gemeente Rotterdam heeft haar eigen visie op Hart van Zuid en stelt randvoorwaarden. Vervolgens vraagt ze marktpartijen een plan op te stellen. Middels een competitie zal de gemeente Rotterdam naar het er nu naar uitziet eind 2012/begin 2013 haar keuze maken voor de marktpartij met het beste plan voor het gebied. Daarna zal die marktpartij het plan nader uitwerken en pas daarna wordt gestart met de uitwerking (verwacht vanaf 2017)/ Binnen het nieuwe Hart van Zuid is een nieuw kunstenpand voorzien. Daarin gaan Theater Zuidplein en een grote vestiging van de bibliotheek samen wonen. Theater Zuidplein is namelijk na 60 jaar aan een nieuw pand toe. Wanneer dit nieuwe pand daadwerkelijk gebouwd zal worden  is op dit moment nog niet bekend. De totale herontwikkeling van het gebied Hart van Zuid zal zo’n 20 jaar duren.